เด็กแต่ละปี ควรทำอะไรได้บ้าง (บันทึกพัฒนาการ)

บันทึกพัฒนาการเด็กวัยตั้งแต่อายุ 1 เดือน - 6 ขวบ 

 

ข้อแนะนำในการใช้บันทึกพัฒนาการเด็ก สำหรับคุณพ่อคุณแม่ และผู้ปกครอง

 

1 .คุณพ่อคุณแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกเติบโตอย่างมีคุณภาพทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านร่างกาย สติ ปัญญา อารมณ์ และสังคม โดยการดูแลเอาใจใส่ด้วยความรักและเข้าใจ ให้โอกาสเด็กได้เรียน รู้ และฝึกทำ 

 

2 .คุณพ่อคุณแม่ และทุกคนในบ้านเป็นแบบอย่างที่จะปลูกฝังให้เด็กมีลักษณะนิสัย และความ เป็นอยู่ที่ดี เหมาะสมกับสภาพของชุมชน ตลอดจนเติบโตขึ้นเป็นคนดีมีความสามารถได้ 

 

3 .บันทึกพัฒนาการเด็กต่อไปนี้ แสดงความสามารถตามวัยของเด็ก ซึ่งเด็กแต่ละคนอาจมี พัฒนาการเร็ว - ช้า แตกต่างกัน ถ้าถึงอายุที่ควรทำได้แล้วเด็กทำไม่ได้ ควรให้โอกาสฝึกก่อน ใน 1 เดือน ถ้าไม่มีความก้าวหน้า ควรปรึกษาแพทย์ หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข 

 

4 .ถ้าลูกมีลักษณะต่อไปนี้ ควรปรึกษาแพทย์ หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข 

  • 4.1 ถ้าลูกอายุ 3 เดือน แล้วลูกไม่สบตา หรือ ยิ้มตอบ ไม่ชูคอในท่านอนคว่ำ 
  • 4.2 ถ้าลูกอายุ 6 เดือน แล้วไม่มองตาม หรือ ไม่หันตามเสียง หรือ ไม่สนใจคนมาเล่นด้วย ไม่ พลิกคว่ำหงาย 
  • 4.3 ถ้าลูกอายุ 1 ปี ยังไม่เกาะเดิน ไม่สามารถใช้นิ้วมือหยิบของกินเข้าปาก ไม่เลียนแบบท่าทาง และเสียงพูด 
  • 4.4 ถ้าลูกอายุ 1 ปี 6 เดือน แล้วยังไม่สามารถทำตามคำสั่งง่ายๆ ได้ เช่น นั่งลง สวัสดี เดินมาหา แม่ 
  • 4.5 ถ้าลูกอายุ 2 ปี ยังไม่พูดคำต่อกัน 
  • 4.6 พัฒนาการล่าช้ากว่าวัย น้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ เจ็บป่วยบ่อยๆ 

 

หมายเหตุ: การบันทึกพัฒนาการ คุณพ่อคุณคุณแม่ ผู้ปกครองเด็ก บันทึกพัฒนาการเด็กในช่อง "ลูกของท่านทำได้ เมื่ออายุ…….." 

=======================================

พัฒนาการเด็กเมื่ออายุ 1 เดือน 

สบตา, จ้องหน้าแม่

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

กินนมแม่อย่างเดียว

ยิ้มแย้ม มองสบตา เล่นพูดคุยกับลูก

เอียงหน้าไปมาช้าๆ ให้ลูกมองตาม

อุ้มบ่อยๆ อุ้มพาดบ่าบ้าง 

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 2 เดือน

คุยอ้อแอ้ ยิ้ม

ชันคอในท่าคว่ำ

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

กินนมแม่อย่างเดียว

เล่นกับลูกโดยแขวนของสีสด ห่างจากหน้าลูกประมาณ 1 ศอกให้ลูกมองตาม

พูดคุยทำเสียงต่างๆ และร้องเพลง

ให้ลูกนอนคว่ำในที่นอนที่ไม่นุ่มเกินไป

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 3 เดือน

ชันคอได้ตรงเมื่ออุ้มนั่ง

ส่งเสียงโต้ตอบ

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

กินนมแม่อย่างเดียว

อุ้มท่านั่ง พูดคุยทำเสียงโต้ตอบกับเด็ก

ให้ลูกนอนเปล หรืออู่ ที่ไม่มืดทึบ

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 4 เดือน

ไขว่คว้า

หัวเราะเสียงดัง

ชูคอตั้งขึ้นในท่าคว่ำ

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

กินนมแม่อย่างเดียว

จัดที่ที่ปลอดภัยให้เด็กหัดคว่ำ คืบ

เล่นกับลูกโดยชูของเล่นให้ลูกไขว่คว้า

ชมเชย ให้กำลังใจลูก เมื่อลูกทำได้

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 5 เดือน

คืบ

พลิกคว่ำ พลิกหงาย

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

หาของเล่นสีสดชิ้นใหญ่ที่ปลอดภัยให้หยิบ จับ และให้คืบไปหา

พ่อแม่ช่วยกันพูดคุย โต้ตอบ ยิ้มเล่นกับเด็ก

พูดถึงสิ่งที่กำลังทำอยู่กับเด็ก เช่น อาบน้ำ กินข้าว

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 6 เดือน

คว้าของมือเดียว

หันหาเสียงเรียกชื่อ

ส่งเสียงต่างๆ โต้ตอบ

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

เวลาพูดให้เรียกชื่อเด็ก

เล่นโยกเยกกับเด็ก 

หาของให้จับ

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 7 เดือน

นั่งทรงตัวได้เอง

เปลี่ยนสลับมือถือของได้

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

อุ้มน้อยลง ให้เด็กได้คืบและนั่งเล่นเอง โดยมีคุณแม่คอยระวังอยู่ข้างหลัง

ให้เล่นสิ่งที่มีสี และขนาดต่างกัน เช่น ลักษณะผิวเรียบ - หยาบ อ่อน - แข็ง

ให้หยิบจับสิ่งของ เข้า - ออก จากถ้วย หรือกล่อง

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 8 เดือน

มองตามของที่ตก

แปลกหน้าคนที่พบ

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

กลิ้งของเล่นให้เด็กมองตาม

พูดและทำท่าทางเล่นกับเด็ก เช่น จ๊ะเอ๋ จับปูดำ แมงมุม จ้ำจี้ ตบมือ

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 9 เดือน

เข้าใจเสียงห้าม

เล่นจ๊ะเอ๋ ตบมือ

ใช้นิ้วชี้และนิ้วหัวแม่มือหยิบของชิ้นเล็ก

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

หัดให้เกาะยืน เกาะเดิน

หัดให้เด็กใช้นิ้วหยิบ จับของกินชิ้นเล็กเข้าปาก เช่น ข้าวสุก มะละกอหั่น มันต้มหั่น ฟักทอง ต้ม

ห้ามใช้ถั่ว หรือของที่จะสำลักได้ 

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 10 เดือน

เหนี่ยวตัว เกาะยืน เกาะเดิน

ส่งเสียงต่างๆ "หม่ำ หม่ำ", "จ๊ะ จ๋า"

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

จัดที่ให้เด็กคลาน และเกาะเดินอย่างปลอดภัย

เรียกเด็ก และชูของเล่นให้เด็กสนใจเพื่อลุกขึ้นจับ

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 1 ปี 

ตั้งไข่

พูดเป็นคำที่มีความหมาย เช่น พ่อ แม่

เลียนเสียง ท่าทางและเสียงพูด

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

ให้เด็กมีโอกาสเล่นสิ่งของโดยอยู่ในสายตาผู้ใหญ่

พูดชมเชย เมื่อเด็กทำสิ่งต่างๆ ได้

พูดคุย ชี้ และบอกส่วนต่างๆ ของร่างกาย

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 1 ปี 3 เดือน

เดินได้เอง

ชี้ส่วนต่างๆ ของร่างกายตามคำบอก

ดื่มน้ำจากถ้วย

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

พูดคุย โต้ตอบ ชี้ชวนให้เด็กสังเกตของและคนรอบข้าง

ให้หาของที่ซ่อนใต้ผ้า

ชี้ให้ดูภาพ และเล่าเรื่องสั้นๆ ให้เด็กฟัง

ให้เด็กหัดตักอาหาร ดื่มน้ำจากถ้วย และแต่งตัวโดยช่วยเหลือตามสมควร

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 1 ปี 6 เดือน

เดินได้คล่อง

รู้จักขอ และทำตามคำสั่งง่ายๆ ได้

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

ให้โอกาสเด็ก เดิน วิ่ง และหยิบจับสิ่งของโดยระมัดระวังความปลอดภัย

ร้องเพลง คุยกับเด็กเกี่ยวกับสิ่งรอบตัว เล่นเกมส์ง่ายๆ

จัดหา และทำของเล่นที่มีสี และรูปทรงต่างๆ

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 1 ปี 8 เดือน

พูดแสดงความต้องการ

พูด 2-3 คำ ติดต่อกัน

เริ่มพูดโต้ตอบ

ขีดเขียนเป็นเส้นได้

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

เมื่อเด็กพยายามทำสิ่งใด ควรสนใจ ชี้แนะ และให้กำลังใจ โดยให้เด็กคิดเอง และทำเอง บ้าง

ฝึกลูกให้ช่วยตัวเอง เช่น ขับถ่ายให้เป็นที่ รู้จักล้างมือก่อนกินอาหารและหลังขับถ่าย

ให้เด็กมีส่วนร่วมทำกิจกรรมต่างๆ ในบ้าน

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 2 ปี 

เรียกชื่อสิ่งต่างๆ และคนที่คุ้นเคย

ตักอาหารกินเอง

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

คุณพ่อคุณแม่ทำตัวเป็นตัวอย่างที่ดีตลอดเวลา และอบรมสั่งสอนลูกด้วยเหตุผลง่าย

สอนลูกให้รู้จักทักทาย ขอบคุณ และขอโทษในเวลาที่เหมาะสม

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 2 ปี 6 เดือน

ซักถาม "อะไร" พูดคำคล้องจอง

ร้องเพลงสั้นๆ 

เลียนแบบท่าทาง

หัดแปรงฟัน

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

พาเด็กเดินรอบบ้าน และบริเวณใกล้ๆ ชี้ชวนให้สังเกตสิ่งที่พบเห็น

หมั่นพูดคุยด้วยคำพูดที่ชัดเจน และตอบคำถามของลูกโดยไม่ดุ หรือแสดงความรำคาญ

ชวนลูกแปรงฟัน เมื่อตื่นนอนและก่อนนอนทุกวัน

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 3 ปี 

บอกชื่อ และเพศตนเองได้

รู้จักให้และรับ รู้จักรอ

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

สนับสนุนให้ลูกพูด เล่าเรื่อง ร้องเพลง ขีดเขียน และทำท่าทางต่างๆ

สังเกตท่าทีความรู้สึกของเด็ก และตอบสนองโดยไม่บังคับ หรือตามใจลูกเกินไป ควรค่อยๆ รู้จักผ่อนปรน

จัดหาของที่มีรูปร่าง และขนาดต่างๆ ให้เด็กเล่น หัดขีดเขียน หัดนับแยกกลุ่ม และเล่นสมมุติ

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 4 ปี 

ซักถาม "ทำไม"

ล้างหน้า แปรงฟันเองได้

บอกขนาด ใหญ่ เล็ก ยาว-สั้น

เล่นรวมกับคนอื่น รอตามลำดับก่อนหลัง

ไม่ปัสสาวะรด

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

ตอบคำถามของเด็ก

เล่าเรื่องจากภาพ คุย ซักถาม เล่าเรื่อง

ฝึกให้ลูกใส่เสื้อผ้า ติด และกลัดกระดุม รูดซิป

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 4 ปี 6 เดือน

รู้จักสีถูกต้อง 4 สี

ยืนทรงตัวขาเดียว และเดินต่อเท้า

เลือกของที่ต่างจากพวกได้ 

นับได้ 1-10 รู้จักค่าจำนวน 1-5

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

ให้ลูกหัดเดินบนไม้กระดานแผ่นเดียว หัดยืนทรงตัวขาเดียว และกระโดดข้ามเชือก

เล่นทาย "อะไรเอ่ย" กับลูกบ่อยๆ

ฝึกหัดนับสิ่งของและหยิบของตามจำนวน 1-5 ชิ้น

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 5ปี 

พบผู้ใหญ่รู้จักไหว้ทำความเคารพ

รู้จักขอบคุณ

รู้จักเล่าเรื่องสั้นๆ

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

ให้ลูกช่วยงานบ้านง่ายๆ และพูดคุยเกี่ยวกับสิ่งที่ทำ เช่น ซักผ้า 

ฝึกให้ลูกสังเกต รู้จักเปรียบเทียบสิ่งที่แตกต่าง และจัดกลุ่มสิ่งที่เหมือนกัน

 

=======================================

พัฒนาการของเด็กวัย 6 ปี 

นับได้ 1-30 รู้ค่าจำนวน 1-10 

รู้จักซ้าย ขวา

เริ่มอ่านและเขียนตัวอักษรและตัวเลข

 

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย

ให้ลูกนับสิ่งของที่พบเห็น หัดอ่าน เขียนรูป และตัวอักษร

พูดคุยกับลูกเกี่ยวกับบุคคลต่างๆ และประเพณีท้องถิ่น

ให้ลูกวาดรูปตามความคิดของตน และเล่าเรื่องจากรูปที่วาด หรืออธิบายสิ่งที่ตนพบเห็น